دانشگاه امام صادق علیه السلام پردیس خواهران علوم تربیتی از دیدگاه اسلام 2423-7396 13 29 2025 06 22 The Characteristics of the Educator and the Learner in a Curriculum Based on the Hayat Tayyibah Approach ویژگی های مربّی و متربی در برنامۀ درسی مبتنی‏ بر رهیافت حیات طیبه 99 126 77631 10.30497/esi.2025.246511.1796 FA رحمت الله مرزوقی استاد گروه مدیریت و برنامه ‏ریزی آموزشی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسندۀ مسئول). فرزانه دیمه کار دکتری مطالعات برنامۀ درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0009-0006-1749-0351 Journal Article 2024 06 09 According to the Fundamental Transformation Document, the role of the educator as a guide, a trustworthy and insightful exemplar in the process of education and upbringing, and the most influential element in realizing the missions of the country’s formal education system, holds significant importance. The purpose of the present study was to investigate the characteristics of the educator and the learner within the framework of an education and upbringing approach based on <em>Hayat Tayyibah</em> (Pure Life). The study was conducted using a qualitative research approach, employing an inductive qualitative content analysis method. In this research, Islamic texts (the Quran, Nahj al-Balaghah, and Sahifa Sajjadieh) as well as upstream policy documents were considered, with the sample selected through purposive sampling. To ensure the validity of the qualitative data, the criteria of acceptability and credibility were utilized. The findings of the study revealed that, in the curriculum based on the <em>Hayat Tayyibah</em> approach, the educator serves as a facilitator, guide, and illuminator of the education and upbringing process, recognized as a moral, spiritual, intellectual, scientific, and behavioral model and agent. The educator fosters transcendent and uplifting relationships with learners and is characterized by popularity and acceptability. As a reflective and thoughtful practitioner, the educator strives to enhance their professional qualities. On the other hand, the learner, as an active and ethically oriented individual, is identified as possessing agency and responsibility within the upbringing process. The research results emphasize the development of a comprehensive perspective rooted in <em>Hayat Tayyibah</em> regarding the characteristics of the educator and the learner, highlighting the exemplary role of prophets and imams in shaping human personality and behavior. براساس <em>سند تحول بنیادین آموزش ‏وپرورش</em>، نقش مربّی به‌عنوان هدایت‌کننده و اسوه‌ای امین و بصیر در فرایند تعلیم‌وتربیت، و مؤثرترین عامل در تحقق‏ یافتن مأموریت‌های نظام تعلیم‌وتربیت رسمی کشور اهمیت فراوان دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی ویژگی های مربّی و متربی در رویکرد تعلیم ‏وتربیت مبتنی ‏بر حیات طیبه بوده و مطالعه با بهره‏ گیری از رویکرد پژوهش کیفی و روش تحلیل محتوای کیفی ازنوع استقرایی انجام شده است. در این پژوهش، متون اسلامی (<em>قرآن</em>، <em>نهج البلاغه</em> و <em>صحیفۀ سجادیه</em>) و همچنین اسناد بالادستی موردتوجه بوده و نمونه با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شده است. برای اعتباریابی داده ‏های کیفی از معیار قابل قبول و معتبربودن استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می ‏دهد مربّی در برنامۀ درسی مبتنی ‏بر رویکرد حیات طیبه، نقش تسهیل گر، هدایت گر و روشنگر را در فرایند تعلیم ‏وتربیت ایفا می ‏کند و عامل و الگوی اخلاقی، معنوی، فکری، علمی و رفتاری به‏ شمار می­ آید. وی ارتباطاتی استعلایی و تعالی‏ بخش با متربیان دارد و از ویژگی محبوبیت و مقبولیت برخوردار است. مربّی کارگزار و اندیشه‏ ورز برای ارتقای صفات حرفه‏ای خود می ‏کوشد. از سوی دیگر، متربی، یادگیرندۀ فعال و اخلاق‏مدارِ دارای نیروی اختیار و مسئولیت‏ پذیر در فرایند تربیت قلمداد می­ شود. نتایج پژوهش بر ایجاد یک دیدگاه جامع و مبتنی ‏بر حیات طیبه درخصوص ویژگی­ های مربّی و متربی با توجه به نقش الگوییِ پیامبران و امامان در شکل‌دهی شخصیت و رفتار انسان‌ها تأکید می‏ کند. https://esi.isu.ac.ir/article_77631_3b53b536ebbbc14702586bc7450bbb1a.pdf