شناسایی عوامل مؤثر بر پاسخگویی مدیران از منظر آموزه‌های اسلامی و رتبه‌بندی آن‌ها با استفاده از تکنیک ویکور فازی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی، واحد اردکان، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
2 گروه مدیریت آموزش عالی، واحد اردکان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردکان، ایران
3 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی ۸۸۹_۱۴۶۶۵ تهران، ایران
4 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
10.30497/esi.2026.249042.2002
چکیده
زمینه و هدف: هدف از انجام این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر پاسخگویی مدیران از منظر آموزه‌های اسلامی و رتبه بندی آن ها با استفاده از تکنیک ویکور فازی بود.

روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها در زمره پژوهش‌های آمیخته (کیفی – کمی ) و از نوع متوالی – اکتشافی است. در بخش کیفی از رویکرد فراترکیب و از روش پیشنهادی سندلوسکی و باروس (2007) استفاده شد. جامعه ی آماری پژوهش از دو بخش تشکیل شد. بخش اول، شامل کلیه ی متون و مقالات علمی داخلی و خارجی به تعداد 35 مقاله که پس از غربالگری 17 مقاله بررسی و از روش کد کذاری باز مورد تحلیل قرار گرفت و بخش کمی شامل خبرگان متخصص در حوزه مدیریت اسلامی می‌باشد که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد هفت نفر از اعضای جامعه مورد مطالعه انتخاب شدند تا به پرسشنامه محقق‌ساخته پژوهش پاسخ دهند. تحلیل داده‌ها و فرآیند رتبه‌بندی عوامل، با بهره‌گیری از تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، به طور مشخص روش ویکور فازی انجام پذیرفت.

یافته ها: یافته های حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد از دیدگاه خبرگان، از بین 14 عامل استخراج شده از ادبیات پژوهش، پنج عامل: «تعهد»، «ایمان به خدا»، «تقوا»، «اطاعت الهی» و «باطل‌گریزی». به ترتیب بیشترین تأثیر را بر پاسخگویی مدیران دارند. در مقابل، عواملی نظیر «مشورت»، «قانون‌گرایی»، «وعده الهی» و «حق‌گرایی» در رتبه‌های انتهایی جدول اولویت‌بندی خبرگان قرار گرفتند.

نتیجه: نتایج نشان می‌دهد که در چارچوب آموزه‌های اسلامی، عوامل بنیادین و اعتقادی درونی (تعهد، ایمان و تقوا) قوی‌ترین تأثیر را بر رفتار پاسخگویانه مدیران دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Identification of Factors Affecting Managers’ Accountability from the Perspective of Islamic Teachings and Their Ranking Using Fuzzy VIKOR Technique

نویسندگان English

Ali Shaker 1
Hamidreza kamali ardakani 2
Hamid Mortazavi 3
Mahdi Ghanei 4
1 Master's degree graduate in Curriculum Planning, Arda. C., Islamic Azad University, Yazd, Iran,
2 Department Of Higher Education Administration, Arda. C., Islamic Azad University, Yazd, Iran.
3 Department of Educational Management, Farhangian University, PO Box 889_14665, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Ardakan University, Yazd, Iran
چکیده English

Context and Objective: The purpose of this study was to identify the factors influencing managerial accountability from the perspective of Islamic teachings and to rank them using the fuzzy VIKOR technique

Methodology: This study is classified as applied research in terms of its objective and as a mixed-methods (qualitative – quantitative) sequential-exploratory design in terms of data collection. In the qualitative phase, the meta-synthesis approach, utilizing the Sandelowski and Barroso (2007) proposed method, was adopted. The statistical population was composed of two parts. The first part included all domestic and international academic texts and articles (35 in total), which, after screening, resulted in 17 articles being analyzed using the open coding method. The quantitative part involved experts in the field of Islamic management, seven of whom were selected using purposive sampling to respond to the researcher-made questionnaire. Data analysis and the factor ranking process were conducted using the Fuzzy Multi-Criteria Decision Making (MCDM) technique, specifically the Fuzzy VIKOR method.

Findings: The findings from the data analysis revealed that, from the experts’ perspective, among the 14 factors extracted from the research literature, the five factors of “Commitment” (Taa'ahhud), “Faith in God” (Imān bi-Allāh), “Piety” (Taqwā), “Divine Obedience” (Itā'ah Ilāhi), and “Rejection of Falsity” ((Bātil-gorīzi) have the greatest influence on managerial accountability, respectively. Conversely, factors such as “Consultation” (Mashwarat), “Rule of Law Adherence” (Qānūn-garāyī), “Divine Promise” (Wa'dah Ilāhi), and “Truth-Seeking” (Haqq-garāyī) were positioned at the lower ranks of the experts’ prioritization table.

Conclusion: The results indicate that within the framework of religious teachings, fundamental and intrinsic belief-based factors (Taa'ahhud, Imān bi-Allāh, and Taqwā) exert the strongest influence on managerial accountability behavior.

کلیدواژه‌ها English

Islamic teachings
managerial accountability
ranking
fuzzy VIKOR

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 09 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 26 فروردین 1405
  • تاریخ اولین انتشار 26 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 26 مرداد 1405